पोखरा । पोखरा उद्योग वाणिज्य संघअन्तर्गत रहेको सामाजिक विकास केन्द्रले आयोजना गरेको “सार्वजनिक सामाजिक लेखाजोखा तथा सुनुवाइ कार्यक्रममा” वक्ताहरूले तीन तहका सरकार तथा समाजिक संघ-संस्थाहरूको सामूहिक प्रयासले मात्र शहरी क्षेत्रको निकृष्ट बालश्रमलाई रोक्न सकिनेमा जोड दिए।
बालश्रम र पुनःस्थापना
बालश्रमविरुद्ध अभियन्ता एवं स्वान्त सुखाय परोपकार प्रतिष्ठानका अध्यक्ष डा. कृष्णकुमार श्रेष्ठले श्रममा बालबालिका नलान र उनीहरूलाई उचित शिक्षा दिनुपर्ने बताए। प्रतिष्ठानले अनौपचारिक शिक्षाका कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको उनले जानकारी दिए।
सुरेश ढकाल, श्रम कार्यालय पोखराका प्रमुख उपसचिवले कानुनले बालश्रम निषेध गरिएको भए पनि शहरी क्षेत्रमा बहानामा बालबालिकालाई श्रममा लगाउने गरिएको भन्दै रोजगारदाता तथा अभिभावकका लागि सचेतना कार्यक्रमको आवश्यकता औंल्याए।
संस्थागत भूमिका र सहयोग
गोकर्ण कार्की, उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्षले सरकारी निकायहरूको सहयोग कम भएको राय राख्दै स्थानीय तह सक्रिय भौने हो भने बालश्रम रोक्न सकिने सुझाव दिए। लोकनाथ आचार्य, शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई कास्कीकाअध्यक्षले आर्थिक रूपमा कमजोर बालबालिकालाई हेरचाहपूर्वक शिक्षा दिइएको खण्डमा त्यसलाई बालश्रम मान्न नहुने धारणा राखे। वडा सदस्य पार्वती माकाजूले अभिभावकको आर्थिक सशक्तिकरणमा जोड दिँदै बालबालिकाहरु श्रममा जान बाध्य भएको स्थिति हटाउनुपर्नेमा जोड दिए।
समाज र प्रहरी एकताको वक्तव्य
सभामा पवनकुमार प्रजापतिले सडक बालबालिकाको संख्या घटिरहेको जानकारी दिएर समाज एकता आवश्यक भएको बताए। प्रहरी निरीक्षक सरला ढकालले बालश्रम पत्ता लागेमा प्रहरीले तिनको उद्धार गर्ने र सूचना आदानप्रदानमा सहकार्य आवश्यक रहेको बताए। संस्थाका भक्तराज रसाइलीका अनुसार पोखरामा १३४७ जना बालश्रमिक छन् जसमध्ये मोट वर्कशप र मेटल उद्योगमा कार्यरत लगभग ६५० जना बालबालिका छन्।
विजया अधिकारीले “किडासा” को सहयोगमा ग्यारेजमै अनौपचारिक कक्षा सञ्चालन, स्कूल भर्ना, अतिरिक्त कक्षा र शैक्षिक सामग्री वितरण कार्य भइरहेको जानकारी दिए ।
नगरपालिका र प्रहरीको प्रतिबद्धता
सामाजिक विकास महाशाखा प्रमुख निर्मला शर्माले पोखरालाई बालश्रममुक्त बनाउने वाचा दोहोर्याउँदै महानगरपालिकाको दायित्वबोध सम्हालेको बताए। लक्ष्मीप्रसाद अधिकारी, सामाजिक विकास केन्द्रका अध्यक्षले श्रमिक बस्तीका बालबालिकालाई शिक्षा र संरक्षणका लागि सबैको सहयोग आवश्यक पर्ने बताए।
